Even voorstellen...
Ik heet Alex de Haan en ik woon in Leersum, gediplomeerd pianostemmer en piano technicus.
In 1982 startte ik samen met mijn vrouw met pianoles. Onze toenmalige lerares kwam bij ons aan huis en leerde ons zo langzamerhand beter kennen. Na een paar maanden gaf zij de suggestie aan mij om pianostemmer te gaan worden, omdat ze zag dat ik handig was, gevoel had voor muziek en een goed gehoor. Ik had er voor die tijd nog nooit over nagedacht, maar het sprak mij direct aan. In datzelfde jaar begon ik met de opleiding pianotechniek op de pianovakschool in Amsterdam. Die rondde ik in 1985 met succes af en daarbij ontving ik mijn certificaat.
Tijdens mijn studie wilde ik ook thuis oefenen in het repareren en stemmen van piano’s en via een kaartje in de supermarkt kreeg ik gratis een hele oude piano aangeboden. De eigenaar dacht dat de piano niets meer waard was omdat zijn pianostemmer had gezegd dat het ding metaalmoeheid vertoonde. Maar dat bestaat helemaal niet bij piano’s, dus ik denk dat de stemmer zelf te moe was om die piano nog te stemmen. Ik heb de piano uiteindelijk helemaal gereviseerd, inclusief de kast. Het resultaat was een prachtig instrument waar ik nog jaren met veel plezier op gespeeld heb.
Vervolgens adverteerde ik in het plaatselijke krantje als leerling-pianostemmer voor 35 gulden per stemming. Zo kreeg ik mijn eerste klant, waar ik natuurlijk heel blij mee was. De piano bleek een wrak, dat half scheefgezakt op de vloer hing. Hij stond vóór de open haard, maar eerlijk gezegd paste hij er beter in. Ik heb heel hard op de stemming van deze piano zitten zwoegen. Door de staat van de piano was het niet mogelijk er nog iets knaps van te maken. In overleg met de klant heb ik het bij deze ene poging gelaten.
In het begin was het vaak moeilijk en frustrerend om het vak onder de knie te krijgen. Maar dan gebeurden er weer positieve dingen waardoor ik toch wilde doorzetten. Zo zag ik op vakantie in een museum in Turkije de piano van Atatürk. Toen ik aan de suppoost vertelde dat ik pianostemmer was, mocht ik achter de afzetting komen en de piano van binnen en van buiten helemaal bekijken. De suppoost maakte mij op deze manier duidelijk dat het vak van pianostemmer toch wel heel bijzonder is. Dat gaf mij veel inspiratie om door te gaan.
Na veel oefenen kreeg ik het stemmen toch in mijn vingers en ben ik heel geleidelijk mijn klantenbestand gaan uitbouwen. Het is een fantastisch vak. Ik kom bij veel verschillende mensen, van burgemeester tot student en van musicus tot hobbyist. En op heel veel verschillende lokaties: in huiskamers, kerken, scholen, theaterzalen, landhuizen, winkels en zelfs op een boerenkar. Het leuke is ook dat elke piano of vleugel zijn eigen verhaal heeft. Vaak is het een familiestuk en daardoor heeft de piano veel emotionele waarde voor de eigenaar.
Het moment dat ik achter een piano ga zitten om te gaan stemmen is altijd speciaal. Ik vergelijk het maar met een stoep waar veel bladeren en rommel op ligt. Als je de stoep hebt geveegd, dan ziet het er weer schoon en ordelijk uit. Zo is het ook met de piano. Als hij ontstemd is, dan is het een ‘rommeltje’ en na het stemmen klinkt hij weer ‘schoon’ en ‘ordelijk’. Elke stemming is weer een uitdaging. Ik maak dan ook geen verschil tussen een concertstemming of een gewone stemming, omdat ik vind dat elk instrument een topstemming verdient. Daar zet ik mij helemaal voor in.
Over de jaren maak je ook grappige dingen mee. Omdat een klant klaagde over het krakende pedaal, maakte ik de onderkant open. Daar bleek een levende hamster in een nestje te zitten. De klant was de hamster al een paar weken kwijt en had hem na lang zoeken nergens kunnen vinden.
Een ander leuk verhaal speelt zich af in een huis waarvan de klant op dat moment zelf niet aanwezig was. Wanneer ik tijdens het stemmen een bepaalde toon deed klinken, ging er ergens in een la een key-finder af, waardoor ik maar met moeite kon horen hoe de stemming was. Ik durfde natuurlijk geen laatjes open te trekken om het ding te vinden en onschadelijk te maken.
Ik geniet van het feit dat ik in deze tijd nog zo’n mooi ambachtelijk vak uitoefen. Het belangrijkste wat je ervoor nodig hebt, heb je altijd bij je: je gehoor.
Muziek is voor veel mensen heel belangrijk en het helpt hen om even boven hun problemen uit te stijgen. Ik ben blij dat ik hen daarbij op deze manier kan helpen. In de loop der jaren heb ik met veel klanten een stevige band opgebouwd. Bij mijn ‘oudste’ klant kom ik al vanaf 1985. Mijn vaste klanten bevelen mij vaak aan bij anderen en zo krijg ik weer nieuwe klanten. Ik oefen nog steeds met veel enthousiasme mijn vak uit. Ik hoop dat ik dit werk nog lang mag blijven doen.